BIP
8. Szczycieński batalion radiotechniczny
ZAŁOŻENIA PROFESJONALIZACJI SIŁ ZBROJNYCH RP

Profesjonalizacja Sił Zbrojnych RP to proces jakościowej i ilościowej transformacji zasobów kadrowych i sprzętowych polskiej armii. Zmiany te są wprowadzane stopniowo, tak by przez cały czas trwania tego procesu była ona gotowa do wykonywania swoich konstytucyjnych zadań i wypełniania misji, również tych poza granicami kraju, wynikających z naszych zobowiązań sojuszniczych i umów międzynarodowych. Celem profesjonalizacji jest zastąpienie służby obowiązkowej ochotniczą służbą zawodową, składającą się ze służby stałej i służby kontraktowej, przy jednoczesnym dostosowaniu liczebności, struktury i wyposażenia armii zarówno do nowych wyzwań i zagrożeń w zakresie bezpieczeństwa narodowego, jak i oczekiwań społecznych. Profesjonalizacja pozwoli na lepsze przygotowanie wojska do reagowania na aktualne i przewidywane zagrożenia militarne i niemilitarne. Doprowadzi też do zwiększenia liczby jednostek bojowych oraz jednostek wsparcia i zabezpieczenia, a jednocześnie poprawi zdolności ekspedycyjne, umożliwiające sprawny ich przerzut i użycie poza granicami kraju, w operacjach sojuszniczych i koalicyjnych.

 

FILARY PROFESJONALIZACJI SIŁ ZBROJNYCH RP

Skuteczność i terminowość wdrażania systemowych rozwiązań, zmierzających do uzyskania pełnej profesjonalizacji SZ RP w 2010 roku, są uzależnione przede wszystkim od dwóch zasadniczych czynników:

  • opracowania i przyjęcia niezbędnych podstaw prawnych (resort obrony narodowej opracował już wszystkie akty prawne),
  • stworzenia skutecznego, konkurencyjnego wobec ofert na cywilnym rynku pracy, zarówno krajowym, jak i innych państw UE, systemu motywacyjnego, od którego będzie zależało pozyskanie niezbędnej liczby ochotników do służby wojskowej.

Proces profesjonalizacji jest realizowany w trzech głównych obszarach:

  • personelu, tj. żołnierzy i pracowników wojska;
  • modernizacji technicznej;
  • szkolenia.

STAN DOTYCHCZASOWY

Profesjonalizacja Sił Zbrojnych to proces, który w Siłach Zbrojnych RP trwa od dawna, ale na przestrzeni ostatnich kilku lat uległ znacznemu przyspieszeniu: Siły Zbrojne zostały poddane znaczącym przeobrażeniom strukturalnym. W wyniku tych zmian ich liczebność armii zmniejszyła się z ponad 200 000 w 2000 roku do ok. 150 000 w 2003 roku. Zmiany te w początkowym okresie sprowadzały się do proporcjonalnego zmniejszania stanów osobowych jednostek, a następnie wprowadzania w nich przeobrażeń jakościowych. Od 2004 roku trwa przebudowa struktury wewnętrznej Sił Zbrojnych poprzez systematyczne zwiększanie jej uzawodowienia. Jednocześnie odbywało się dalsze zmniejszanie liczby stanowisk oficerskich, któremu towarzyszyło zwiększanie liczby stanowisk podoficerskich. Utworzony został nowy korpus: szeregowych zawodowych.

 

ZMIANY LEGISLACYJNE

Warunkiem realizacji procesu profesjonalizacji jest wejście w życie niezbędnych zmian legislacyjnych. Pakiet aktów prawnych najważniejszych z punktu widzenia profesjonalizacji obejmuje 9 ustaw. Wszystkie one zostały już opracowane przez MON, a z trzy z nich już obowiązują (mała i średnia nowelizacja ustawy o powszechnym obowiązku obrony oraz mała nowelizacja ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Kolejne projekty - zostały już przyjęte przez Radę Ministrów i znajdują się w różnej fazie prac Parlamentu. Najważniejsze z nich to tzw. duża nowelizacja ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, duża nowelizacja ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP oraz ustawa o zakwaterowania Sił Zbrojnych. Pozostałe dotyczą dyscypliny wojskowej, likwidacji Agencji Mienia Wojskowego oraz powstania Agencji Uzbrojenia. Warte podkreślenia jest, że prawie każda z nowelizacji wprowadza zmiany nie tylko w głównej ustawie, ale także w ustawach powiązanych tematycznie, tworząc spójny system zmian prawnych. Ponadto do każdej z ustaw dołączone są wszystkie niezbędne akty wykonawcze.

 

SŁUŻBA OCHOTNICZA

Istota profesjonalizacji sprowadza się do systematycznego zmniejszanie liczby żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i zastępowanie ich ochotnikami, powoływanymi do służby zawodowej. Docelowo żołnierze ci będą powoływani jako szeregowi zawodowi do sukcesywnie rozbudowywanego korpusu szeregowych zawodowych. Ponadto uzupełnianie ewidencyjne stanowisk w tym korpusie kadry będzie następowało w wyniku planowanego zintensyfikowania naboru szeregowych rezerwy. Ochotniczą zawodową służbę kontraktową osoby zdolne do tej służby będą mogły pełnić w korpusie oficerów, podoficerów bądź szeregowych. Warunkiem przyjęcia do zawodowej służby kontraktowej będzie zawarcie kontraktu między ochotnikiem a uprawnionym organem wojskowym. Łącznie służba kontraktowa będzie mogła trwać do 12 lat. Żołnierz tej służby będzie miał również możliwość przejścia do zawodowej służby stałej.

 

 

NARODOWE SIŁY REZERWOWE (NSR)

Na potrzeby reagowania kryzysowego, jak również dla wzmocnienia jednostek wojskowych w szczególnych sytuacjach, utworzona będzie ochotnicza służba w rezerwie w ramach Narodowych Sił Rezerwowych. Zasadniczą bazą naboru do NSR będą żołnierze, którzy zakończyli pełnienie służby czynnej. Planuje się ponadto uruchomienie służby przygotowawczej, w ramach której będą szkolone osoby nieprzygotowane wojskowo a zainteresowane pełnieniem takiej służby. Podstawą pełnienia służby w NSR będzie zawarcie kontraktu (od 2 do 6 lat) pomiędzy żołnierzem rezerwy, a dowódcą jednostki wojskowej oraz nadanie mu na tej podstawie „przydziału kryzysowego". Szkolenia, mające na celu zgrywanie jego uczestników, podnoszenie ich kwalifikacji oraz doskonalenie umiejętności, będzie prowadzone w ramach ćwiczeń wojskowych. Natomiast powołanie żołnierzy rezerwy do wykonania określonych zadań w czasie pokoju będzie się odbywało w oparciu o powołanie do okresowej służby wojskowej. W przyszłym kontrakcie znajdzie się m.in. zobowiązanie rezerwisty do pełnienia służby okresowej, również poza granicami kraju. Procesowi tworzenia NSR będzie towarzyszyło przyjęcie systemu zachęt dla żołnierzy rezerwy oraz systemu umożliwiającego pracodawcom uzyskanie stosownej rekompensaty z tytułu kosztów zatrudnienia pracownika w zastępstwie powołanego do służby rezerwisty.

 

KWALIFIKACJA WOJSKOWA ZAMIAST POBORU

Od 2009 r. (na podstawie ustawy z dnia 9 stycznia 2009 roku o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 22, poz. 120) na terytorium Polski przeprowadzana jest kwalifikacja wojskowa. Jej celem jest określenie fizycznej i psychicznej zdolności do czynnej służby wojskowej mężczyzn i kobiet podlegających temu obowiązkowi oraz zgłaszających się w trybie ochotniczym osób, które ukończyły 18. rok życia. Osoby, w stosunku do których orzeczona zostanie kategoria zdolności do czynnej służby wojskowej, zostaną z urzędu, po uprawomocnieniu się orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej, przeniesione do rezerwy. W toku trwania kwalifikacji nastąpi także założenie ewidencji wojskowej i wydanie wojskowych dokumentów osobistych (książeczek wojskowych). Oceny zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej dokonują powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie (każda w swoim zakresie działania), natomiast założenie ewidencji i wydanie wojskowych dokumentów osobistych należy do wojskowego komendanta uzupełnień lub jego przedstawiciela. Obowiązek stawienia się do kwalifikacji wojskowej oznacza konieczność stawienia się przed wójtem lub burmistrzem (prezydentem miasta), powiatową komisją lekarską oraz wojskowym komendantem uzupełnień (w czasie kwalifikacji wojskowej w/wym. organy urzędują w jednym lokalu). Zastąpienie poboru przeprowadzaną przez organy MSWiA kwalifikacją wojskową, pozwalającą precyzyjnie oszacować posiadane zasoby osobowe pod kątem, z jednej strony, potrzeb bezpieczeństwa państwa, z drugiej natomiast - przydatności obywateli do służby wojskowej i innych zadań, realizowanych w ramach powszechnego obowiązku obrony, w tym w razie kryzysu, mobilizacji i wojny.

 

OSOBA PODLEGAJĄCA KWALIFIKACJI WOJSKOWEJ

W proponowanym rozwiązaniu - każdy mężczyzna, który ukończył 19. rok życia, podlega obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej. Do kwalifikacji wojskowej mogą stanąć również kobiety - ochotniczki które zamierzają podjąć służbę wojskową.

 

DEFINICJA OCHOTNIKA

Ochotnikiem do służby wojskowej jest osoba (mężczyzna i kobieta) posiadająca obywatelstwo polskie, o nieposzlakowanej opinii, zdolna - ze względu na stan zdrowia oraz kwalifikacje - do pełnienia służby wojskowej, która dobrowolnie zgłosiła się do odbycia jednej z form czynnej służby lub służby w ramach Narodowych Sił Rezerwowych.

 

SYSTEM MOTYWACYJNY DLA ŻOŁNIERZY

Powodzenie budowy w pełni zawodowej służby wojskowej zależy od skutecznego i sprawnego systemu motywacyjnego, który ma kluczowe znaczenie dla wprowadzenia pełnej profesjonalizacji SZ RP do końca 2010 roku. W celu terminowego uzupełniania Sił Zbrojnych wysoko wykwalifikowanymi żołnierzami oraz zachęcenia ich do pozostania w służbie przez odpowiednio długi czas, wprowadzono dotąd następujące systemy motywacyjne:

  • uposażenie zależne od zajmowanego stanowiska służbowego;
  • dodatki zależne od wykonywanych zadań;
  • dodatek za długoletnią służbę wojskową.
  • dodatek za rozłąkę z rodziną;
  • zasiłek na zagospodarowanie;
  • dodatkowe uposażenie roczne (tzw. "13-tka");
  • nagrody jubileuszowe;
  • gratyfikacja urlopową;
Obecnie trwają prace nad wprowadzeniem następujących elementów motywacyjnych:
  • dodatek za posiadane kwalifikacje zawodowe i umiejętności;
  • bezpłatne wyżywienie lub gratyfikacja finansowa (w określonych sytuacjach) ;
  • świadczenie pieniężne na wynajem mieszkania (w razie braku możliwości zakwaterowania żołnierza w zasobach mieszkaniowych wojska);
  • objęcie systemem rekonwersji, umożliwiającym przygotowanie żołnierza do pracy na rynku cywilnym po zakończeniu służby (uzupełnianie wykształcenie, zdobycie lub podwyższenie kwalifikacji i uprawnień).

 

 

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych